Zastanawialiście się kiedyś, jak rozumieć jakość w oprogramowaniu? Kilkanaście lat temu, wchodząc do pokoju, zobaczyłem moich pracowników (wcześniej moich studentów) płaczących ze śmiechu. Pokazali mi kilka komentarzy pod rozwiązaniem w Internecie, które zamieniało wartość liczby na zapis słowny. Śmiali się z kontrastu między tym, co napisali komentujący, a jakością rozwiązania. Kilkulinijkowe, niezrozumiałe wzory, trudna w zrozumieniu struktura rozwiązania. Na zajęciach nie uczyłem ich tylko MS Excel, ale również zasad budowy rozwiązań, w tym zasad czytelności rozwiązań po to, aby mogli rozumieć, co napisali, oraz zasad elastyczności, by mogli w prosty sposób modyfikować rozwiązania.

Jakość projektów w MS Excel

Jakością oprogramowania, jako jeden z pierwszych, zajmował się J.A. McCall. Na podstawie jego prac powstały międzynarodowe normy ISO dotyczące jakości oprogramowania (wśród nich: 9126 i 25010). Ja zajmuję się zastosowaniem arkuszy kalkulacyjnych już ponad 30 lat, a jakością rozwiązań w MS Excel kilkanaście lat. Przybliżę ten temat tutaj.

Oprogramowanie

Oprogramowanie to zapis algorytmu w języku programowania. Wzory w kolejnych komórkach, korzystające z wyników wyliczeń w poprzednich komórkach, to wynik działania algorytmu. To znaczy, że zapis wzorów w komórkach arkusza jest oprogramowaniem i również powinien podlegać ocenie jakościowej. Oczywiście ocena dotyczy nie tylko zapisu wzorów w komórkach, ale również zastosowanych struktur danych, czy użytych narzędzi: języka Visual Basic czy języka SQL.

Wszyscy używający MS Excel wiedzą, że każde rozwiązanie w arkuszu można zrobić lepiej albo gorzej. Większość osób, która się tym zajmuje, próbuje (w swoim mniemaniu) stosować lepsze, a nie gorsze rozwiązania. Jeśli tak, to proponuję postawić pytanie: jak rozpoznać, które rozwiązanie jest lepsze, a które gorsze?

Jedną z podstawowych rzeczy, którą należy ocenić, jest realizacja założonej funkcjonalności. W tym celu należy porównać funkcjonalność, jaką założył użytkownik z funkcjami realizowanymi przez rzeczywiste rozwiązanie. Jednak takie porównanie to tylko część oceny jakości rozwiązania.

Analizując temat szerzej, możemy zauważyć, że nie tylko rozwiązanie ma działać, ale również ważne jest:

  • W jaki sposób rozwiązanie działa?
  • Czy wynik uzyskuje się w prosty sposób?
  • Czy czas działania jest akceptowalny?
  • Czy działanie rozwiązania jest zrozumiałe?
  • Czy rozwiązanie łatwo jest użytkować?

A jeśli dużo wiemy o działaniu MS Excel, to pewnie chcielibyśmy wiedzieć:

  • Czy można łatwo analizować poszczególne kroki działania/budowy rozwiązania?
  • Czy można w prosty sposób do rozwiązania wprowadzać modyfikacje?

Normy ISO dotyczące jakości oprogramowania

Takich i podobnych pytań można postawić wiele. Podobne pytania zadawali ci, którzy zajmowali się jakością oprogramowania, a ich prace były źródłem powstania norm ISO. W normach zostały wyszczególnione cechy, jakimi powinien charakteryzować się program. W normie ISO 9126 wymieniono cechy:

  • funkcjonalność (oprogramowanie powinno robić to, co było określone w wymaganiach użytkownika),
  • niezawodność (brak błędów),
  • użyteczność (łatwość korzystania z oprogramowania),
  • efektywność (akceptowalna szybkość działania),
  • pielęgnowalność (możliwość łatwej modyfikacji),
  • przenaszalność (możliwość wykorzystania oprogramowania w wielu środowiskach).

W normie 25010 dodano jeszcze cechy:

  • kompatybilność (możliwość współpracy/wymiany danych z innymi programami)

oraz

  • bezpieczeństwo (chronienie danych i algorytmu).

Jeśli oprogramowanie ma wymienione wyżej cechy, oznacza to, że utrzymana jest właściwa jakość oprogramowania.

Pozostałe 89% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu

Zobacz również

Wpływ big data na rozwój systemów pomiaru efektywności przedsiębiorstw

Wpływ big data na rozwój systemów pomiaru efektywności przedsiębiorstw

Systemy pomiaru efektywności (ang. Performance Measurement Systems, PMS) powstały, aby ułatwić wdrożenie strategii biznesowych, monitorować i poprawiać alokację zasobów, umożliwić lepszą komunikację, zapewnić spójność między działaniami jej poszczególnych komórek organizacyjnych, a w konsekwencji wspomóc kierownictwo w poprawie efektywności całej organizacji. Cel ten miał być zrealizowany poprzez zbudowanie systemu mierników efektywności, zdolnego do dostarczenia kierownictwu kluczowych informacji dzięki usystematyzowanemu gromadzeniu, przetwarzaniu oraz analizie danych operacyjnych i strategicznych. Z tego też względu przez wiele dekad zastanawiano się, w jaki sposób zdefiniować mierniki efektywności i jakie ustalić dla nich wartości referencyjne, aby zapewnić ich zgodność z celami strategicznymi firmy, a także wskazać, w jaki sposób dzisiejsze decyzje wpłyną na przyszłą efektywność firmy. W rezultacie zbudowano różne systemy mierników efektywności, dashboardów oraz kart wyników wraz z powiązanymi celami do osiągnięcia i opartymi na nich systemami wynagradzania. Były one rozwijane centralnie, a następnie kaskadowane w dół organizacji.

Czytaj więcej
Tylko on-line nr 25/2020

Controlling wartości przedsiębiorstwa ‑ perspektywa włascicieli Cz. 1

Controlling wartości przedsiębiorstwa - perspektywa włascicieli Cz. 1

Opracowanie i realizacja strategii zapewniającej wzrost wartości przedsiębiorstwa jest coraz częściej jednym z głównych zadań zarządów firm. Właściciele oczekują, że wszystkie działania zarządu będą podporządkowane maksymalizacji wartości przedsiębiorstwa, jako inwestycji właścicieli i będą pozwalały właścicielom uzyskiwać szybki i oczekiwany zwrot z zainwestowanego kapitału. Mimo powszechnej akceptacji takiego zadania zarządu, wciąż brakuje jednoznacznych wytycznych, jakie działania i w jaki sposób ma konkretnie realizować zarząd, by rosła wartość przedsiębiorstwa i docelowo zwrot z inwestycji właścicieli.

Czytaj więcej

Przejdź do

Partnerzy

Reklama